Niedziela 21 października 2018

Opieka zastępcza

12 / 04 / 2011

Opieka Zastępcza

Dziecko, któremu nie może zapewnić opieki i wychowania rodzić zapewnia się opiekę i wychowanie w pieczy zastępczej. Jest ona sprawowana w formie rodzinnej pieczy zastępczej oraz instytucjonalnej.

1) Rodzinna piecza zastępcza

Formy pieczy zastępczej:

1) rodzina zastępcza:

a) spokrewniona,

b) niezawodowa,

c) zawodowa, w tym zawodowa pełniąca funkcję pogotowia rodzinnego i zawodowa specjalistyczna;

2) rodzinny dom dziecka.

Nie można łączyć funkcji rodziny zastępczej niezawodowych z rodziną zastępczą zawodową lub rodzinnym domem dziecka i odwrotnie.

Funkcje rodzin zastępczych spokrewnionych pełnią jedynie następujące osoby: babcie, dziadkowie i rodzeństwo dziecka, czyli członkowie rodziny, na których zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym ciąży obowiązek alimentacyjny. Liczba dzieci przebywających w takiej rodzinie zastępczej będzie wynikała z konkretnej sytuacji rodzinnej.

Rodziny niezawodowe osoby niespokrewnione z dzieckiem oraz spokrewnione w dalszej linii (ciocie, kuzynki itp.). Liczba dzieci w rodzinie niezawodowej nie powinna być większa niż troje. Rodziny niezawodowe mogą zostać przekształcone na rodziny zawodowe, gdy maja ukończony wymagający tego kurs, otrzymają pozytywna opinię koordynatora oraz co najmniej 3 letni staż. Musi to być jednak skorelowane z limitem rodzin zastępczych zawodowych określonym w programie 3 letnim.

Rodziny zastępcze zawodowe ze względu na swoje kwalifikacje będą mogły zająć się wychowaniem dzieci wymagających szczególnej troski lub umiejętności wychowawczych. Rodziny te mają obowiązek stale doskonalić swoje umiejętności, głównie poprzez szkolenia.  W zawodowej rodzinie zastępczej będzie mogło przebywać nie więcej niż troje dzieci. Umowę na zawodową rodzinę zastępczą zawrzeć może w imieniu Prezydenta Dyrektor OPS. Określa się w niej szczegółowe warunki i zawiera się ją, na co najmniej 4 lata. Wynagrodzenie przysługuje tylko 1 małżonkowi. Umowa ulega rozwianiu, gdy rodzina wyprowadza się z powiatu lub RP. Do czasu umieszczenia pierwszego dziecka wynagrodzenie nie przysługuje. Osoba ta nie może mieć dodatkowego zatrudnienia.

W Rodzinie zastępczej zawodowej pełniącej funkcję pogotowia rodzinnego gdzie może przebywać 3 dzieci w okresie do 4 miesięcy, a w uzasadnionych przypadkach 8 miesięcy lub do zakończenia postępowania sądowego. Pozostałe przepisy są spójne z obecnymi.

Nowa forma rodziny zastępczej zawodowej specjalistycznej jest rodzina dla małoletnich matek z dziećmi.

Całkiem nową forma rodzinnej pieczy zastępczej jest rodzinny dom dziecka. Może tam przebywać do 8 dzieci. Umowę na prowadzenie rdd podpisuje się z Prezydentem. Określa ona szczegółowe warunki i zawierana jest, na co najmniej 5 lat. Wynagrodzenie przysługuje tylko 1 z małżonków. Osoba ta nie może mieć dodatkowego zatrudnienia. Zatrudnia się tu także osobę zajmującą się opieką i wychowaniem dzieci, lecz zgodnie z komentarzem ministerstwa nie może to być drugi z małżonków – jak wyraźnie wskazuje art. 62.4. ma to jednak być osoba wskazana przez prowadzącego rdd. Przy większej liczbie dzieci niż 4 na wniosek prowadzącego zatrudnia się także osobę do pomocy. Umowy podpisuje prezydent mogą to być umowa o pracę lub umowa o świadczenie usług.

Rodzinę zastępczą lub rodzinny dom dziecka mogą tworzyć małżonkowie lub osoba niepozostająca w związku małżeńskim, które:

1)    dają rękojmię należytego sprawowania pieczy zastępczej;

2)    nie są i nie były pozbawione władzy rodzicielskiej, oraz władza rodzicielska nie jest im ograniczona ani zawieszona;

3)    wypełniają obowiązek alimentacyjny - w przypadku gdy taki obowiązek w stosunku do nich wynika z tytułu egzekucyjnego;

4)    nie są ograniczone w zdolności do czynności prawnych;

5)    są zdolne do sprawowania właściwej opieki nad dzieckiem, co zostało potwierdzone zaświadczeniami o braku przeciwwskazań zdrowotnych do pełnienia funkcji rodziny zastępczej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka, wystawionymi przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej oraz opinią psychologa o posiadaniu predyspozycji i motywacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej;

6)    przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

7)    zapewnią odpowiednie warunki bytowe i mieszkaniowe umożliwiające dziecku zaspokajanie jego indywidualnych potrzeb, w tym:

a)      rozwoju emocjonalnego, fizycznego i społecznego,

b)      właściwej edukacji i rozwoju zainteresowań,

c)      wypoczynku i organizacji czasu wolnego,

8)    nie były skazane prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe,

9)    w przypadku rodziny zastępczej niezawodowej co najmniej jedna osoba tworząca tę rodzinę musi posiadać stałe źródło dochodów,

Zespół do Spraw Pieczy Zastępczej kieruje kandydata do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, rodziny zastępczej niezawodowej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka na szkolenie dla kandydatów do sprawowania pieczy zastępczej, po przeprowadzeniu oceny pod względem spełniania warunków, o których mowa powyżej.

Obowiązek sprawowania pieczy nad dzieckiem i jego wychowania rodzina zastępcza lub prowadzący rodzinny dom dziecka podejmuje z dniem faktycznego umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka na mocy orzeczenia sądu do czasu powrotu do rodziny naturalnej, a w przypadku, gdy jest to niemożliwe do czasu ukończenia przez dziecko 18 roku życia. Jeśli pełnoletni wychowanek ma taka wolę (i chce tego także rodzina zastępcza) może jeszcze zostać w rodzinie do ukończenia 25 rok życia, pod warunkiem pobierania nauki w: szkole, zakładzie kształcenia nauczycieli, na uczelni, u pracodawcy w celu przygotowania zawodowego.

Rodziny zastępcze otrzymują na każde dziecko świadczenie na pokrycie kosztów jego utrzymania w wysokości:

-    rodziny zastępcze spokrewnione - 660 zł bez względu na wiek dziecka

-    prowadzący rodzinny dom dziecka oraz pozostałe rodziny zastępcze 1000 zł bez względu na wiek dziecka

Wszystkim rodzinom zastępczym oraz prowadzącym rodzinny dom dziecka przysługuje dodatek na dziecko niepełnosprawne (legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności). Wysokość dodatku to minimum 200 zł miesięcznie na pokrycie zwiększonych potrzeb utrzymania dziecka. Dodatek w takiej samej wysokości otrzymają też rodziny zastępcze zawodowe na dziecko umieszczone w trybie ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich. Dodatki te nie przysługują, gdy dziecko okresowo przebywa w dps, sosw, mow, mos, sow, zaś świadczenie w tym wypadku przysługuje jedynie w 20% jego wysokości.

Ponadto wszystkim rodzinom zastępczym oraz osobom prowadzącym rodzinne domy dziecka w miarę możliwości finansowych Ośrodka przysługują świadczenia fakultatywne, czyli nieobowiązkowe:

-    raz w roku dofinansowanie do wypoczynku dzieci poza miejscem zamieszkania.

-    jednorazowo można otrzymać także świadczenie na pokrycie niezbędnych wydatków związanych z potrzebami przyjmowanego dziecka

-    jednorazowo lub okresowo świadczenia na pokrycie wydatków związanych z wystąpieniem zdarzeń losowych lub innych, które mają wpływ na jakość sprawowanej opieki.

Ponadto rodzinom zastępczym niezawodowym, zawodowym można przyznać pieniądze na utrzymanie lokalu mieszkalnego, zaś obligatoryjnie przyznaje się, rodzinie zawodowej, w której umieszczono więcej niż 3 dzieci.

Świadczenie będzie przyznawane na wniosek od dnia faktycznego umieszczenia dziecka do dnia faktycznego opuszczenia przez dziecko rodziny zastępczej. Wniosek składa się w Zespole ds. pieczy zastępczej w OPS. Pomoc przyznawana jest w drodze decyzji.

Każda rodzina zastępcza może złożyć wniosek o przyznanie jej koordynatora pieczy zastępczej, od którego może zawsze liczyć na pomoc w załatwianiu różnych spraw oraz na jego pomoc w rozwiązywaniu różnych problemów związanych z wychowaniem dziecka.

Zobacz także:

Ośrodek Wsparcia Rodzin
Ośrodek Wsparcia Rodzin "Tęcza" (20.11.2012)
Z uwagi na coraz częściej występujące zjawisko kryzysu w rodzinie, Ośr...
zobacz więcej